In 1970 verlaat de drummer van Genesis de band en wordt vervangen door ex-Flaming Youth lid Phil Collins. Phil vervangt een paar jaar later ook frontman Peter Gabriel als zanger van de band. De Londense Phil (geboren in 1951) staat al van jongs af aan op de planken, dan wel als drummer of als acteur. De angst dat de band het niet met Collins als frontman zal overleven, blijkt onterecht. Hij ontpopt zich als een waar charismatisch leadvocalist. Dat terwijl hij als aller-allerlaatste optie werd gezien. Er gingen hem tijdens de audities wel 400 potentiële andere zangers voor!
Brand X
Daarnaast is hij als jazzmuzikant actief in zijn hobbybandje Brand X. De band boekt tegen verwachtingen in veel succes en hoewel het de bedoeling was slechts twee platen op te nemen, wordt er meer van deze jongens uit uitgebracht. Hoewel Collins misschien anders had gewild, kon hij door zijn verplichtingen bij Genesis niet fulltime met Brand X blijven spelen en moeten de anderen het zonder Phil doen.
Face Value
Wanneer in ’81 zijn (eerste) vrouw hem verlaat, begint Collins aan zijn eerste soloplaat. De muziek lijkt noch op het werk van Genesis noch op de platen van Brand X. Face Value (1981) gaat als warm broodje over de toonbank en verkoopt beter dan alle andere Genesis platen. Op zijn soloplaat wordt nadruk gelegd op zijn stem, de melancholische teksten en op de drumbreaks (hij is en blijft drummer). Colins vertolkt een aantal filmrollen (o.a. Buster, waarvan enkele soundtracknummers grote hits worden) voordat hij aan de slag gaat met wederom een soloplaat. Hij neemt weer een rol aan voor en film en stort zich begin jaren ’90 wederom op de opnames en optredens met Genesis. Ook schrijft hij enkele succesvole nummers, ook voor soundtracks; de singles 'You'll Be In My Heart' en 'Can't Stop Loving You' doen het goed in de hitlijsten.
Solo
Totdat hij in ’96 besluit de band definitief te verlaten. Maar het bericht dat Collins zijn tweede vrouw verlaat voor een dame die zijn dochter had kunnen zijn, halen grotere krantenkoppen. In 2002 verschijnt Testify. Phil Collins laat weten niet van plan te zijn om ooit nog op tournee te gaan. Tijdens de opnames van Testifty krijgt de zanger een beroerte, waarna een gehoorbeschadiging volgt. De dokter adviseert hem daarom nooit meer op te treden.
Going Back
In 2010 verschijnt er een nieuwe single van Phil Collins: '(Your Love Is Like A) Heatwave'. De single staat op het coveralbum Going Back, zijn eerste cd in acht jaar. In 2010 treedt Collins met band onder andere op tijdens het Montreux Jazz festival op met de show "Up Close & Personal: Phil Collins Plays '60s Motown and Soul".
Pensioen
Door gezondheidsklachten kondigt hij in maart 2011 zijn afscheid aan. Hij kampt al enige tijd met gehoor-, nek- en rugklachten. Ook heeft hij last van pijntjes aan de zenuwen in zijn hand. Als gevolg van deze klachten moest hij eerder zijn drumstokken aan zijn vingers tapen. Daarnaast zegt hij zich niet langer thuis te voelen in de muziekwereld.
The Essential Going Back (Deluxe Edition) 
